Przed kilkoma dniami światło dzienne ujrzał najnowszy raport Warsaw Crane Survey 2024, sporządzony przez ekspertów firmy Deloitte, dotyczący trendów i dynamiki rozwoju warszawskiego rynku biurowego. Przyjrzyjmy się kilku najważniejszym wnioskom, które wysuwają jego autorzy. W jakim stanie znajduje się warszawski rynek biurowy i co cechowało go w roku 2023?
Spadek aktywności deweloperów w zakresie pozyskiwania decyzji administracyjnych
W ubiegłym roku zaobserwowaliśmy wyraźny spadek liczby wydanych pozwoleń na budowę projektów biurowych. Do władz m.st. Warszawy wpłynęło również dużo mniej wniosków o wydanie tychże pozwoleń. W obu tych przypadkach, w roku 2023 były to ponad dwukrotnie niższe liczby. Jedyne trzy inwestycje, które uzyskały pozwolenie na budowę, to Skyliner II, The Park Warsaw i Żoliborz Business Concept. Łącznie dostarczą one około 46 000 m.kw. nowej powierzchni biurowej, co jest wynikiem aż o 68% gorszym w porównaniu z rokiem ubiegłym.
Warszawski rynek biurowy z najniższym wolumenem powierzchni biurowej oddanej do użytku od wielu lat
Całkowity wolumen oddanej do użytku powierzchni biurowej w 2023 w Warszawie wyniósł 61 000 m.kw. To najniższy wynik od 13 lat. Jednak warto w tym miejscu nadmienić, że w ubiegłym roku nieznacznie wzrosła liczba inwestycji, będących w trakcie budowy. Jest to niejako odwrócenie trendu spadkowego w tym zakresie, jaki obserwowaliśmy nieprzerwanie od 2015 roku. Nadal jednak liczba ta jest stosunkowo nieduża, zwłaszcza porównując ją z latami przed wybuchem pandemii Covid-19.
Wola liderem w nowych inwestycjach na rynku nieruchomości biurowych
Autorzy raportu Warsaw Crane Survey przyjrzeli się również sytuacji poszczególnych dzielnic Warszawy. I tak Wola po raz kolejny plasuje się na pierwszym miejscu jako dzielnica posiadająca największe zasoby biurowe. Uwzględniając inwestycje jeszcze powstające i te dopiero planowane, do 2026 roku wolumen wolskich powierzchni biurowych przekroczy 2 miliony m.kw. Dzięki temu, dzielnica ta stanie się niekwestionowanym centrum warszawskiego rynku biurowego. Dla większości pozostałych części Warszawy rok 2023 był jednak kolejnym rokiem bez żadnego wydanego pozwolenia na budowę. Najgorzej w tej materii prezentuje się sytuacja na Ochocie, gdzie ostatni raz takie pozwolenie wydano w 2016.
Wzrost skali modernizacji istniejących już budynków biurowych
W roku 2023 autorzy raportu zaobserwowali wyraźny trend podejmowania modernizacji istniejących już budynków biurowych. Jest to widoczny skutek zmiany modelu pracy ze stricte stacjonarnej na hybrydową, wzrostu znaczenia ESG na rynku nieruchomości oraz ograniczonej podaży gruntów. Modernizacja ta dotknęła przede wszystkim te budynki, które wymagały dostosowania do współczesnych standardów proekologicznych i strategii zrównoważonego rozwoju. Częstym procederem było również zastępowanie istniejącej, starszej powierzchni biurowej jej całkowicie nowym odpowiednikiem, celem podniesienia wartości danej nieruchomości.
Utrzymanie się trendu koncentracji aktywności na rynku biurowym w centralnych dzielnicach Warszawy
Jeżeli przenieść ubiegłoroczną aktywność na warszawskim rynku biurowym na mapę, zauważymy, że koncentrowała się ona głównie w centralnych dzielnicach Warszawy. I tak dwie z trzech inwestycji, które uzyskały pozwolenie na budowę, powstają w bezpośrednim sąsiedztwie Śródmieścia. Również większość obiektów będących w trakcie procesu modernizacji się tam znajduje. Zauważalny jest także brak jakiejkolwiek aktywności w dzielnicach położonych na wschód od Wisły.
Pełną treść raportu można znaleźć pod tym linkiem.